Yazılım Güncelleme
Pratik teknoloji ipuçları, kolay çözümler
İçerik
Son yazılar
Biz kimiz
Yazılım ve teknoloji konularında pratik ipuçları sunan bağımsız bir kaynaktır. Orta düzey bilgiye sahip kullanıcıların günlük sorunlarına hızlı ve anlaşılır çözümler sunuyoruz.

RAM Belleği Temizlemek Gerçekten Faydalı mı?

yazilimguncelleme.club

Yıllarca "RAM optimizasyonu" yapan araçları denedim. Bir dönem bilgisayarımın saat kadranında sürekli duran, tek tıkla "480 MB bellek boşalttım" diye bildirim gönderen bir yazılım vardı. O bildirimi görmek beni gerçekten mutlu ediyordu; ta ki neden bir süre sonra sistemin daha da yavaş hissettirdiğini araştırana kadar. Bugün ram bellek temizleme performans ilişkisine bakışım tamamen değişti ve nedenini adım adım anlatmak istiyorum.

Önce şu cümleyi kabul etmek gerekiyor: boş RAM, işe yaramayan RAM'dir

Windows'un bellek yöneticisi, kullanılmayan RAM'i boş bırakmayı bir başarı olarak görmez. Aksine, sık açtığınız programların dosyalarını, DLL'leri, disk önbelleğini belleğe alıp orada tutar. Bu alan "önbelleğe alınmış" ya da "bekleme listesi" (standby) olarak görünür. Yeni bir uygulama RAM istediğinde sistem bu alanı milisaniyeler içinde serbest bırakır. Yani zaten bir temizleyiciye ihtiyaç duymayan, kendi kendini yöneten bir mekanizma var.

Adım adım: RAM'i doğru okumak ve gerçekten iyileştirmek

  1. Görev Yöneticisi'nde doğru satıra bakın. Performans sekmesinde Bellek'e girin. Burada üç sayı önemli: "Kullanımda", "Kaydedilen" (commit) ve "Önbelleğe alınmış". İnsanların panikledigi yer genelde toplam doluluk yüzdesidir; oysa 16 GB'lık bir sistemde %70 doluluk ve bunun 4-5 GB'ı önbellek ise ortada sorun yoktur. Asıl kritik gösterge, Kaydedilen değerinin sınıra dayanmasıdır. Orada sıkışma varsa sayfa dosyası devreye girer ve yavaşlamayı gerçekten hissedersiniz.

  2. Kaynak İzleyici ile suçluyu tespit edin. Başlat'a "resmon" yazıp Bellek sekmesine geçin. Buradaki "Özel Bayt" (private bytes) sütunu, bir programın kendisi için ayırdığı gerçek alanı gösterir. Bende sonuç neredeyse her seferinde aynı çıktı: tarayıcı ve onun uzantıları. Chromium tabanlı tarayıcılarda her sekme ve her uzantı ayrı bir işlem olduğu için, 30 sekme açıkken 5 GB bellek görmek normaldir. Uzantı kurarken güvenlik kontrollerine dikkat etmek sadece güvenlik değil, performans meselesidir de; kötü yazılmış tek bir uzantı yüzlerce megabaytı boşa harcayabilir.

  3. Temizleyicinin ne yaptığını öğrenin. Bu araçların büyük kısmı, işletim sisteminin EmptyWorkingSet benzeri bir çağrısını kullanır ya da devasa bir bellek bloğu ayırıp hemen bırakır. Sonuç: çalışan programların aktif verileri zorla sayfa dosyasına, yani diske atılır. Grafikteki çizgi düşer, siz mutlu olursunuz. Ama o programa geri döndüğünüzde veriler diskten tekrar okunmak zorundadır. Bu yüzden temizlik sonrası Alt+Tab yaptığınızda pencerelerin bir anlık donması tesadüf değildir.

  4. Gerçek bellek sızıntısını ayırt edin. Sızıntı, bir programın kapatmadığı belleği sürekli büyütmesidir. Testi basit: bilgisayarı yeniden başlatın, kullanmadığınız hâlde 2-3 saat boyunca Görev Yöneticisi'ndeki değeri izleyin. Kullanımda sürekli tırmanıyorsa ve hiçbir uygulama bunu açıklamıyorsa, "Sayfalanmamış havuz" (nonpaged pool) değerine bakın. Buradaki şişme genellikle bir sürücü kaynaklıdır; ekran kartı, ses veya ağ sürücüsünü güncellemek, bazı durumlarda temiz kurulum yapmak çözer. Ekran kartı sürücüsüyle ilgili çökme ve donma sorunlarında da benzer bir yol izlenir.

  5. Başlangıç ve arka plan yükünü azaltın. Ayarlar > Uygulamalar > Başlangıç bölümünden gerçekten gerekmeyen her şeyi kapatın. Bulut senkronizasyon istemcileri, oyun başlatıcıları ve üretici yardımcı programları buradaki en büyük yükü oluşturur. Bu, sistemi hızlandırmak için yapılabilecek işlerin başında gelir ve hiçbir yan etkisi yoktur.

  6. Sayfa dosyasını kapatmayın, doğru yerde tutun. "RAM'im bol, sayfa dosyasını kapatayım" fikri bazı programların çökmesine yol açar; çünkü bazı uygulamalar commit alanı ister. Sayfa dosyasını sistem yönetiminde bırakın ve SSD üzerinde tutun. SSD alanınızı planlarken bu dosyaya da yer ayırdığınızı unutmayın.

  7. Donanım sınırına gelmişseniz kabul edin. 8 GB bellekle sanal makine çalıştırmak, video düzenlemek veya onlarca sekmeyle çalışmak yazılımla çözülmez. Modül eklerken çift kanal kullanmaya ve mevcut modülle aynı hız/gecikme değerlerini seçmeye dikkat edin. 8 GB'dan 16 GB'a geçmenin verdiği rahatlığı hiçbir temizleyici veremez.

Sık yapılan hatalar